Ślub w obrządku prawosławnym

Ceremonia zaślubin w obrządku prawosławnym ma w sobie wiele magii. Osobom wychowanym w katolicyzmie taki ślub może wydawać się niezwykły, pełen mistycyzmu i niezrozumiałych symboli. Ma to swoje uzasadnienie - śluby w cerkwi mają przepiękną, bogatą oprawę wizualną, są bardzo ceremonialne i trochę teatralne, jednak nie utraciły przy tym nic ze swego symbolicznego, duchowego znaczenia.

Błogosławieństwo
Początek ceremonii zaślubin ma swoje miejsce już w domu Panny Młodej, gdzie Młodzi wpierw modlą się, po czym otrzymują błogosławieństwo rodziców, a czasami też dziadków. Po błogosławieństwie Młoda Para obdarowywana jest ikoną i wraz z nią udaje się do cerkwi.

Zaręczyny
Dawniej zaręczyny były osobną, całkowicie niezależną uroczystością, jednak od pewnego czasu stały się one częścią wspólnego ceremoniału i mają miejsce tego samego dnia co ślub.
Po przybyciu do cerkwi Młodzi czekają przy drzwiach wejściowych do jej centralnej części na prawosławnego duchownego (batiuszkę). Batiuszka trzykrotnie powtarza formułę zaręczyn i daje do pocałowania Panu Młodemu obrączkę, zakłada ją na jego palec, po czym powtarza to samo z Panną Młodą. Następnie Młodzi trzykrotnie wymieniają się obrączkami, symbolizującymi nieśmiertelną duszę, poprzez ceremonię zaślubin i wymianę obrączek składaną w dłonie współmałżonka. Po krótkiej modlitwie kapłan wprowadza Młodą Parę do środka cerkwi wspaniale przystrojonej na tę okazję kwiatami.

Koronacja
Batiuszka wraz z Młodymi i ich świadkami (czterech mężczyzn - dwóch dla każdego z współmałżonków) zatrzymują się na środku cerkwi, przed stolikiem, na  którym leży krzyż i ikona. Wszyscy stają na białym, tkanym materiale, na którym leży kawałek białego lnianego płótna, ozdobionego liśćmi paproci. Obecność białej tkaniny jest tutaj niezwykle ważna - stanie na niej deklaruje czyste intencje Młodej Pary oraz jej cielesną czystość.
Duchowny zadaje narzeczonym pytanie czy wstępują w związek małżeński z pełną świadomością i z własnej, nieprzymuszonej woli, nie złożywszy uprzednio przysięgi poślubienia kogoś innego. Po otrzymaniu odpowiednich deklaracji, kapłan przystępuje do modlitwy prosząc o błogosławieństwo i cud łaski boskiej łączącej dwoje ludzi w jeden duchowno-cielesny organizm. Następnie batiuszka trzykrotnie powtarza formułę zaślubin, po czym daje Młodym do pocałowania krzyż znajdujący się z przodu koron. Korony są symbolem czystości życia, królestwa niebieskiego, przyszłej nagrody dla nowożeńców, a także korony cierniowej Jezusa i drogi ku zbawieniu. Batiuszka podaje korony stojącym za Młodymi świadkom, którzy zazwyczaj trzymają je nad głowami narzeczonych prawie do końca ceremonii. Małżeństwo zostaje zawarte z chwilą trzykrotnego wypowiedzenia przez kapłana błogosławieństwa: "Panie Boże nasz, chwałą i czcią ukoronuj ich".

Przed rajskimi drzwiami
W dalszej części ceremonii batiuszka czyta fragment ewangelii św. Jana o cudzie na weselu w Kanie Galilejskiej, opierając przy tym księgę na pochylonych głowach małżonków. Później odmawia kolejne modlitwy i litanie, a chór śpiewa "Ojcze Nasz". Kapłan daje Młodej Parze trzykrotnie do wypicia wino z kielicha (co symbolizuje wspólnotę losu), przewiązuje obojgu ręce białą chustką, przykrywa je częścią swojej szaty, a następnie - trzymając w lewej ręce krzyż - prowadzi ich trzy razy dookoła ikony na stoliku. Świadkowie podążają za nimi, trzymając w rękach korony, które batiuszka od nich odbiera po trzecim okrążeniu ikony.
Kolejnym etapem uroczystości jest błogosławieństwo ikoną przywiezioną z domu rodziców, udzielane przez duchownego przed tzw. Rajskimi Drzwiami, znajdującymi się w ikonostanie - ścianie, na której w cerkwi wiszą ikony. Batiuszka składa młodym małżonkom życzenia błogosławieństwa Bożego w życiu rodzinnym, a chór śpiewa „Mnohaja lieta” - odpowiednik polskiej pieśni „Sto lat”.
Na koniec uroczystości Młodzi modlą się przez chwilę sami przed ikonami na ikonostanie, całują się, a Panna Młoda przepina ozdobę z butonierki z lewej klapy marynarki Pana Młodego do prawej. Później przychodzi już czas na życzenia, obrzucanie Młodej Pary po wyjściu z cerkwi ryżem i monetami oraz na zabawę do białego rana.

 

Aleksandra Cyndler

e-narzeczeni.pl

---

Powrót